Frankie Goes To Hollywood - Relax (Singiel, 1983): oprawa graficzna przedniej okładki
Dyskografia
Zmień płytę na kolejną w dyskografii artysty
Two Tribes [1984]
SingielStudyjny24 października 1983
  • w 1983 roku
  • - Sarm West Studios (Londyn, Wielka Brytania)
Posiadamy w sprzedaży   1  egzemplarz  tej płyty za 15.00 zł

Informacje o płycie

 9 minut czytania

"Relax" to debiutancki singiel zespołu Frankie Goes to Hollywood, wydany w Wielkiej Brytanii przez ZTT Records w 1983 roku. Utwór znalazł się później na albumie Welcome to the Pleasuredome (1984).

Chociaż dość nieprzyjaźnie powitany po pierwszym wydaniu, "Relax" ostatecznie osiągnął pierwsze miejsce na brytyjskiej liście singli 24 stycznia 1984 roku, stając się jednym z najbardziej kontrowersyjnych i udanych komercyjnie wydawnictw dekady. Ostatecznie singiel sprzedał oficjalnie 2 miliony egzemplarzy tylko w Wielkiej Brytanii, co czyni go siódmym najlepiej sprzedającym się singlem w historii brytyjskiego Singles Chart[1]. Po wydaniu drugiego singla grupy, "Two Tribes", "Relax" odwrócił swoją sytuację z pogarszającej się pozycji na brytyjskich listach przebojów w czerwcu 1984 roku i wspiął się z powrotem prawie na sam szczyt, zajmując miejsce drugie, tuż za "Two Tribes" na pozycji pierwszej. Warto odnotować, że taka sytuacja na liście przebojów nie miała ponownie miejsca od początku lat sześćdziesiątych ubiegłego stulecia.

Po wydaniu w Stanach Zjednoczonych pod koniec 1984 roku, "Relax" powtórzył na tym rynku swoje powolne postępy, które były zauważalne w Wielkiej Brytanii, osiągając miejsce #67 po pierwszym wydaniu, ale ostatecznie osiągając pozycję #10 w marcu 1985 roku. W tym samym roku piosenka zdobyła również nagrodę za najlepszy brytyjski singiel na Brit Awards.

Proces nagrywania

ZTT Records podpisało kontrakt z Frankie Goes to Hollywood po tym, jak współzałożyciel ZTT i producent Trevor Horn zobaczył zespół w programie telewizyjnym The Tube, w którym zagrali wczesną wersję "Relax". Horn opisał oryginalną wersję nagrania jako "bardziej dżingiel niż piosenkę", ale wolał pracować z utworami, które nie były profesjonalnie ukończone, ponieważ mógł wtedy "naprawić" je w swoim własnym stylu[2]. Po podpisaniu umowy z zespołem, współzałożyciel ZTT Paul Morley określił kampanię marketingową jako "strategiczny atak na pop".

Horn zdominował nagranie "Relax" w jego dążeniu do perfekcjonizmu. Zespół był przewrażliwiony i zastraszony reputacją Horna, przez co był zbyt zdenerwowany, by wysuwać sugestie. Johnson powiedział w swojej autobiografii: Cokolwiek powiedział, zgadzaliśmy się. Kiedy próby nagrania z pełnym składem okazały się niezadowalające, Horn zatrudnił do sesji wspierający zespół Iana Dury'egoThe Blockheads, a Norman Watt-Roy zapewnił oryginalną linię basu. Sesje te zostały później uznane za niewystarczająco nowocześnie brzmiące. Następnie Horn skonstruował bardziej elektroniczną wersję utworu z klawiszami autorstwa muzyka sesyjnego Andy'ego Richardsa i przy pomocy programowania rytmu przez J. J. Jeczalika z The Art of Noise. Tę wersję nagrania Horn opracował w swoim studio w zachodnim Londynie, podczas gdy zespół pozostał w rodzinnym Liverpoolu.

Horn stworzył w sumie 3 wersje "Relax" przed dołączeniem Richardsa i gitarzysty Stephena Lipsona, do "teamu produkcyjnego" pod koniec 1983 roku. Ostatecznie wokalista Holly Johnson był jedynym członkiem zespołu, który pojawił się w nagraniu. Jedyny wkład innych członków to stworzenie sampla dźwięku skaczącego do basenu zespołu. Horn wyjaśnił po latach, Byłem po prostu... Słuchaj, "Relax" musiał być hitem. Pomimo nieobecności zespołu na nagraniu, Horn powiedział: Nigdy nie mógłbym zrobić tych nagrań w izolacji. Nie było faktycznego grania muzyki przez zespół, ale całe to uczucie pochodziło od zespołu. Horn ukończył nagranie, wydając 70.000 funtów na czas studyjny[3].

Kontrowersje i ban w BBC

Morley celowo upominał się o skandal z promocją "Relax". ZTT zainicjował kampanię reklamową "Relax" dwoma ćwierćstronicowymi reklamami w brytyjskiej prasie muzycznej. W pierwszej reklamie znalazły się zdjęcia Rutherforda w czapce żeglarskiej i skórzanej kamizelce oraz Johnsona z ogoloną głową i gumowymi rękawicami. Zdjęciom towarzyszyło hasło "ALL THE NICE BOYS LOVE SEA MEN" (pol. "WSZYSCY MILI CHŁOPCY KOCHAJĄ ŻEGLARZY") i deklarowało Frankie Goes to Hollywood are coming ... making Duran Duran lick the shit off their shoes ... Nineteen inches that must be taken always (pol. Frankie jedzie do Hollywood... sprawiając, że Duran Duran liżą gówno z ich butów... Dziewiętnaście cali, które zawsze trzeba brać.... Druga reklama obiecywała teorie błogości, historię Liverpoolu od 1963 do 1983, przewodnik po barach w Amsterdamie[4].

Kiedy "Relax" pierwszy raz ukazał się w listopadzie 1983 roku, jego początkowe postępy na brytyjskim Top 75 były powolne. Debiutując na #67 miejscu, przez siedem kolejnych tygodni na liście, awansował tylko do #35 pozycji, nawet nieznacznie spadając w tym czasie. Ale potem, w czwartek 5 stycznia 1984 roku, Frankie Goes to Hollywood wykonał "Relax" we flagowym programie BBC Top of the Pops. W następnym tygodniu awansował do #6 miejsca. 11 stycznia 1984 roku DJ z Radia 1, Mike Read, wyraził na antenie swoją niechęć zarówno do sugestywnej okładki płyty (zaprojektowanej przez Anne Yvonne Gilbert), jak i tekstów utworu, które koncentrowały się na wielokrotnie powtarzanym:

Relax, don't do it
When you want to sock it to it
Relax, don't do it
When you want to come[5]

Prowadzący audycję oznajmił swoją odmowę zagrania płyty, nie wiedząc, że BBC i tak właśnie zdecydowało, że piosenka nie zostanie odtworzona w BBC. Holly Johnson twierdzi, że tekst był źle usłyszany i zamiast "when you want to sock it to it" (pol. "kiedy chcesz zrobić dobre wrażenie"), śpiewał, "when you want to suck, chew it" (pol. "kiedy chcesz ssać, gryź")[6]. Co ciekawe, fragment tej audycji rozpoczyna utwór "The Power Of Love" w rozszerzonej wersji, dostępnej na 12" singlu.

Na obronę swojego dja, radio BBC zakazało singla w swoich programach dwa dni później (chociaż niektóre znane nocne audycje BBC - w tym te Kida Jensena i Johna Peela - nadal puszczały płytę przez cały rok 1984, jeśli uważali to za stosowne)[7]. Zakazany wówczas "Relax" doszedł do #2 miejsca na listach przebojów w dniu 17 stycznia, a 24 znalazł się na pierwszym miejscu. W tym czasie zakaz Radia BBC rozszerzył się również na Top of the Pops, które podczas swojego kulminacyjnego komunikatu ogłaszającego numer jeden wyświetliło nieruchomy obraz grupy, a następnie wyemitowało występ artysty nie będącego numerem jeden.

Zakaz stał się wstydliwy dla BBC, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że brytyjskie komercyjne stacje radiowe i telewizyjne nadal grały tę piosenkę. Później, w 1984 roku zakaz został zniesiony, a "Relax" pojawił się zarówno w świątecznym wydaniu Top of the Pops, jak i w zestawieniu najlepiej sprzedających się singli roku w Radio 1.

Przez cały czas trwania kontrowersji wokół "Relax" zespół nadal publicznie zaprzeczał, że tekst piosenki miał charakter seksualny. Niemniej jednak, do 1984 roku, było jasne, że publiczność była świadoma seksualnej natury tekstów, ale skandal i tak napędził sprzedaż. W 1985 roku, wraz z wydaniem albumu Welcome to the Pleasuredome (który zawierał "Relax"), zespół porzucił wszelkie publiczne udawanie co do znaczenia tekstu utworu:

Wszystko, co mówię, to kompletne kłamstwa. Na przykład, kiedy ludzie pytali się nas, o co chodziło w "Relax", to kiedy po raz pierwszy to się ukazało, udawaliśmy, że chodziło o motywację, a tak naprawdę chodziło o bzykanie się ("shagging").
-- Mark O'Toole, Welcome to the Pleasuredome notatki z albumu
Oryginalne wersje z lat 1983-84

Chociaż 7-calowa wersja singla pozostała niezmieniona przez cały okres jego początkowego wydania (miks znany powszechnie jako "Relax (Move)"), promocyjne 7-calowe płyty zawierają zasadniczo inny miks "Relax" (zatytułowany "The Last Seven Inches" lub "Warp Mix", ponieważ jest to kompilacja innych wersji) były przedmiotem ograniczonego wydania w 1984 roku.

Oryginalna 12-calowa wersja "Relax", oznaczona jako "Sex Mix", trwała ponad 16 minut. Kolejna "Edition 2" była 8-minutową edycją "Sex Mix" i może być odróżniona poprzez wyryte 12ISZTAS1 na matrycy winyla. Ostatni 12-calowy mix, nie zawierający żadnych elementów z powyższych wersji, został oznaczony jako "New York Mix" i trwał około 7:20. Była to najczęściej dostępna 12-calowa wersja "Relax" podczas światowego sukcesu na listach przebojów w 1984 roku. Na brytyjskim singlu kasetowym znalazł się natomiast "Greatest Bits", unikalny amalgamat fragmentów "Sex Mix", "New York Mix", "Move" oraz instrumentalna wersja "Move".

Ponieważ praktycznie wszystkie brytyjskie 12-calowe single "Relax" zostały opatrzone etykietą "Sex Mix", metoda różnicowania wersji przez odniesienie do numerów matrycowych płyty, z konieczności stała się rygorystycznym wymogiem dla kolekcjonerów wydawnictw Frankie Goes to Hollywood (i ostatecznie kolekcjonerów płyt ZTT w ogóle).

"Relax (Come Fighting)" był wersją utworu zamieszczoną na albumie Welcome to the Pleasuredome. Jest to pozornie wariant 7-calowego singla "Move", ale różni się od tej wersji. Na przykład, 7-calowy mix zanika na dźwięku typu foghorn, podczas gdy albumowy mix zanika na syntezatorowych akordach. Również wokale w 7-calowym miksie są przesunięte w lewo, podczas gdy w wersji albumowej są zmiksowane w środku. Dodatkowo, w 7" miksie, podczas wstępu pojawia się wyraźne, pogłosowe brzmienie perkusji, które pojawia się również w innych częściach utworu, a które jest całkowicie nieobecne na albumie. Miks albumowy ma również pewien postprodukcyjny połysk (większe stereofoniczne rozdzielenie części, bardziej strategiczne wykorzystanie pogłosu, itp.), który jest nieobecny w oryginalnym 7-calowym miksie z 1983 roku.

Oryginalna wersja "Relax" we wspomnianym wcześniej, brytyjskim programie telewizyjnym The Tube, zanim jeszcze zespół podpisał kontrakt z ZTT, zawierała dodatkowy werset, który został wycięty ze wszystkich wydanych wersji. Brzmiał on: "In heaven everything is fine, you've got yours and I've got mine" i przypuszczalnie został usunięty, ponieważ był zaczerpnięty bezpośrednio z filmu Davida LynchaEraserhead.

Utwory ze strony B

Na stronie B w 7-calowym wydaniu znalazł się utwór "One September Monday", będący wywiadem pomiędzy Paulem Morley'em, Holly Johnsonem i Paulem Rutherfordem z ZTT. Podczas wywiadu Holly ujawnił, że nazwa grupy wywodzi się od strony nowojorskiego magazynu i nagłówka tam się znajdującego: "Frankie Goes Hollywood" odnoszącego się do osoby Franka Sinatry.

Na wszystkich oryginalnych 12-calowych wydawnictwach, na stronie B znalazła się przeróbka "Ferry 'Cross the Mersey", po której nastąpiła krótka rozmowa z Rutherfordem oraz wersja a cappella refrenu tytułowego utworu, która dzieliła się na instrumentalną wersję "Relax", znaną jako "Bonus, Again" (która bardziej przypomina "Come Fighting" niż 7" mix).

Adnotacje

  1. "Get Lucky becomes one of the UK's biggest selling singles of all-time!". Officialcharts.com (2013-06-27).
  2. Reynolds, Simon (2005): Rip It Up and Start Again: Postpunk 1978–1984. Penguin Books. s. 377. ISBN. 0-14-303672-6.
  3. Reynolds, s. 380
  4. Reynolds, s. 381
  5. Maconie, Stuart (2013): The People's Songs: The Story of Modern Britain in 50 Records. s. 263. ISBN. 978-1409033189.
  6. "Frankie Goes to Hollywood - Relax". Song Facts.
  7. "'Banned' Frankie tops chart". BBC News (6 października 2000).

Zobacz również

Frankie Goes To Hollywood - Liverpool
Liverpool
Album, 1986
  1 za 19.00 zł  Kup teraz
Frankie Goes To Hollywood - The Power Of Love
The Power Of Love
Singiel, 1984
Frankie Goes To Hollywood - Rage Hard
Rage Hard
Singiel, 1986
  1 za 19.00 zł  Kup teraz

Wydania

RokTytuł / Format / KrajWytwórnia / Katalog #
Frankie Goes To Hollywood - Relax1983
Winyl, 7", 45 RPM, Europa
ZTT, Island Records
106 104, 106 104-100
Frankie Goes To Hollywood - Relax1983
Winyl, 12", 45 RPM, Stereo, Wielka Brytania
ZTT
12 ZTAS 1
Frankie Goes to Hollywood - Relax (From Soft to Hard, from Dry to Moist)1984
Kaseta, Wielka Brytania
ZTT
CTIS 102
Frankie Goes To Hollywood - Relax1984
Winyl, 12", 45 RPM, Maxi-Singiel, Misprint, Europa
ZTT, Island Records
601 096, 601 096-213
Frankie Goes To Hollywood - Relax1984
Winyl, 12", 45 RPM, Repress, Wielka Brytania
  1 za 15.00 zł  Kup teraz
ZTT
12 ZTAS 1
Frankie Goes to Hollywood - Relax1984
Winyl, 12", Picture Disc, Wielka Brytania
ZTT
12 PZTAS 1
Frankie Goes to Hollywood - Relax1993
CD, Red Background On CD, Wielka Brytania i Europa
ZTT
4509-93384-2, FGTH1CD

Opinie

Jeśli się komuś nie podoba ten utwór, to już jego sprawa, ale nikt nie może zaprzeczyć wpływowi tej piosenki na muzykę tamtych czasów. Chyba każdy na ziemi słyszał to nagranie. Produkcja Trevora Horna była tu spektakularna, a brzmienie syntezatorów innowacyjne.

Jest to oczywiście gejowski hymn, ale to nie znaczy, że heteroseksualni ludzie nie mogliby go słuchać i im się podobać.

Certyfikaty i sprzedaż

Kraj / RegionSprzedażCertyfikat
  Kanada50,000  Złota płyta
  Wielka Brytania2,103,000  Platynowa płyta
  Stany Zjednoczone500,000  Złota płyta